ΚΟΥΜΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΝΑΚΑΤΕΣ.- Πρόσκληση: 21 Οκτωβρίου 2026

 

Απόψε 21 Οκτωβρίου,

η παρουσίαση του πρώτου έντυπου τεύχους  του «Κούμη -Ιστορίες Ανάκατες».

Δημιουργός ο Akrat Aristeidis  Κουμιώτης συγγραφέας και γνωστός blogger που κρατά πάντα ζωντανό και ενδιαφέρον το ιστολόγιό του ΛΑΜΠΟΡΓΚΙΝΙ  

Τον γνώρισα επί ΦΑΡΦΟΥΛΑ, του επίσης πολύ αγαπητού μου Διαμαντή Καράβολα, μα μας κράτησαν σε επαφή τα χρόνια εκείνα τα παλιά των blogs όταν, πριν κυριαρχήσουν η εικόνα κι η επί χρήμασι προώθηση προϊόντων των Τικτοκικών και Ινσταγκραμικών  ινφλουένσερς, εμείς οι τότε bloggers αλληλοσχολιάζαμε και στήναμε ‘πηγαδάκια’ διαλόγου και αλληλοϋποστήριξης δημιουργώντας το είδος της θερμής γνωριμίας με βαθιά εκτίμηση που μόνο σε σχέσεις ραδιοφώνου έχω ξανασυναντήσει.

 

Το δικό μου τεύχος ταξιδεύει, δεν έχει φτάσει ακόμα, αλλά είμαι μέλος της σελίδας τους ΚΟΥΜΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΝΑΚΑΤΕΣ όπου, αν θέλετε πιο πολλές πληροφορίες, θα βρείτε και τους άλλους άξιους συντελεστές της Ομάδας της Κύμης.

 

Αξίζει και συστήνω:

την Παρουσίαση απόψε  (θα έχει και εκπλήξεις, μαθαίνω) αλλά και τη σελίδα, το έργο όπως, βέβαια, και την ίδια την όμορφη Κύμη.

 

Η Πρόσκληση από τον εκδότη:

Εκδόσεις Εύμαρος - Evmaroslibro

Για Κουμιώτες και μή 

Σας περιμένουμε για μια βραδιά γεμάτη Κύμη και με πολλές εκπλήξεις 

Η ομάδα «Κούμη - Ιστορίες Ανάκατες», με αφορμή την έκδοση του πρώτου έντυπου τεύχους της, σας προσκαλεί σε μια συνάντηση γνωριμίας στο βιβλιοκαφέ των Εκδόσεων Εύμαρος.

 

__________________________________________________________________________________

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

 ΚΟΥΜΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΝΑΚΑΤΕΣ. https://www.facebook.com/groups/1642222599363377/

Εκδόσεις Εύμαρος - Evmaroslibro https://www.facebook.com/profile.php?id=100063715113315 

25ης Μαρτίου 2 & Κύπρου 1, Ταύρος

ΛΑΜΠΟΡΓΚΙΝΙ  https://akrat.blogspot.com/

Ο ΦΑΡΦΟΥΛΑΣ  https://www.farfoulas.gr/ 

Περιοδικό Φαρφουλάς (στο οποίο έχω φιλοξενηθεί πολλάκις)

Διαμαντής Καράβολας https://www.facebook.com/farfoulas 

Η αληθινή μου κλίση;

 

                                 

Σας έχω πει ότι μέσα μου πιστεύω πως η αληθινή μου κλίση ήταν τα μαθηματικά;

Στην σχολείο ήμουν απολύτως σκράπας στην τάξη κι ύστερα, δυό φορές το χρόνο που δίναμε επίσημες γραπτές εξετάσεις μελετούσα το βιβλίο ένα διήμερο κι έγραφα για 19. Μέχρι που μια χρονιά που κάποιος καθηγητής στον έλεγχο μου είχε βάλει 3 μα έγραψα πάλι για 19 τον Ιούνιο έγινε κάποιο θέμα και βρήκε ο άνθρωπος το μπελά του. 

Ύστερα ίσως αυτή η κλίση με έσπρωξε και για χρόνια μελέτησα την Καμπάλα*, ίσως γι’ αυτό λατρεύω τα σονέτα και γενικά το μέτρο στην Ποίηση και πάντα με γοητεύουν οι αριθμοί. Το τηλέφωνό σας αν μου δώσετε ασυνείδητα ο νους μου κολλά στα νούμερα κι αυτόματα προσθέτω και πολλαπλασιάζω ψάχνοντας για ρυθμό και νόημα στις επαναλήψεις των αριθμών.

 

Σήμερα θα έλεγαν ότι το σχολείο ‘failed me', με πρόδωσε, δε με φρόντισε αρκετά, μα ήταν άλλη εποχή, ευτυχώς για μένα. Τότε ή αποδεχόσουν ότι έκανες κουτό παιδί ή, αν όπως εγώ, φαινόταν πως μπορούσε μα στην τάξη χάζευε και ποτέ δε μελετούσε, απλώς το μάλωνες για την τεμπελιά του.

Και αν τα λέω είναι διότι ξέρω ότι πλέον μαζί μου δε θα συμφωνήσετε μα τα διδάγματα της επίγνωσης ότι δε φταίνε οι άλλοι για τις ήττες μου μα είμαι κυρία του εαυτού μου και οι μαλακίες πληρώνονται, μου χρησίμεψαν αργότερα σε πολλούς τομείς και βοήθησαν να επιβιώσω στην αληθινή ζωή όσο και να κρατώ τους φίλους και τις σχέσεις μου για πάντα.

Και γι’ αυτό σας τα λέω.

___________________________________

*Θυμάμαι μάλιστα είχα κάνει και μια διάλεξη για τον 'Αρχετυπικό συμβολισμό του Ταρώ' οργανωμένη από το περιοδικό 'Φαρφουλάς'   των εκδόσεων του Διαμαντή Καράβολα.

Κι εγώ στην πολτοποίηση Λόγου και Ιστορίας #Γαβριηλίδης Poems & Crimes

 

Κατόπιν εορτής και τώρα που πλέον δε σώζονται, μαθαίνουμε ότι τράπεζες που έκαναν κατάσχεση στις αποθήκες των εκδόσεων Γαβριηλίδη επέλεξαν να πολτοποιήσουν τα βιβλία μας. «Κλασικοί και σύγχρονοι συγγραφείς» μεταφράσεις, ποίηση, ονόματα γνωστά, ονόματα ξένα και πολύτιμες μαρτυρίες Ρωμανιωτών Εβραίων (όπως και της ίδιας της μητέρας του εκδότη) πολτοποιήθηκαν.

Μαζί και κι εγώ, που συστημένη από το Θοδωρή Καλλιφατίδη, παιδικό φίλο του πατέρα μου που έγινε και δικός μου στενότατος φίλος, είχα την τύχη να γνωρίσω το Σάμη Γαβριηλίδη και να εκδώσω εκεί ‘Τα 40 του Θανάτου’ μου.

 

Για την αναλγησία μιας τόσο άστοχης απόφασης μιλούν άλλοι. Εγώ θέλω να προσθέσω μόνο πως ως έθνος χρειαζόμαστε ψυχίατρο― και φιλολόγους θα έλεγα  μα τρέμω πως είναι αργά αφότου παραδοθήκαμε σε Μπαμπινιώτηδες, λεξικογράφους που μισούν την ιστορική ορθογραφία και δε γνωρίζουν ξένες γλώσσες.

Διότι στη γη όλη δεν ξέρω αν μπορεί να βρεθεί άλλος λαός που να κομπάζει τόσο μανιακά για την Ιστορία και το παρελθόν του το πολύ παλιό ενώ ταυτόχρονα με δριμύτατο μένος μισεί και καταστρέφει ό,τι θυμίζει τα πρόσφατα.

Το βλέπουμε παντού, δε χρειάζονται παραδείγματα κι ούτε είναι μόνο τα εκ των υστέρων εκτιμημένα νεοκλασικά που κάναμε μπάζα και τα παραδοσιακά, η πέτρα, τα μονοπάτια αλλά ακόμα και ονόματα δρόμων και χωριών, πλατείες και παρκάκια αλλάζουν σε κάθε γενιά σα να μισούμε ό,τι μάς γέννησε ή σαν οι Δήμοι κι οι πολιτικοί να μην έχουν άλλη δουλειά από το να μετονομάζουν την οδό Σταδίου (για να μην τη βρίσκουμε σε χάρτη)  ή να αναμορφώνουν την Ομόνοια.

Υπάρχουν άραγε ψυχίατροι εθνών; 

Υπάρχουν, όπως υπάρχουν και τα ημερολόγια, τα γράμματά μας τα βιβλία μας που τα θρηνούν και τα εξηγούν αυτά.  Αλλά τι λέω; Πώς να προλάβεις να τα βρεις πριν να τα πολτοποιήσουν; 

__________________

GioDim_

Πολτοποίηση των βιβλίων των εκδόσεων Γαβριηλίδη από τις πιστώτριες τράπεζες, αντί να τα κάνουν δωρεά σε καμία βιβλιοθήκη, γιατί για τις τράπεζες, βιβλία είναι μόνο τα επετειακά του 1821.

@DelgadoSero

Τα βιβλία απο τις αποθήκες των εκδόσεων Γαβριηλίδη, κατασχέθηκαν απο τις τράπεζες

Γραπτά σαν του Ρεμπώ, του Μποντλέρ, του Χιόνη, του Μπέκετ και δεκάδων συγγραφέων. Τώρα αντί να βρίσκονται σε κάποιο ράφι κάποιας βιβλιοθήκης. 

Βρίσκονται πολτοποιημένα αππ την κοινωνία των αρίστων

Κάσδαγλης Χριστόφορος

(ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ) ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ!

Πρόκειται σίγουρα για μία από τις πιο αποτρόπαιες ειδήσεις των ημερών: Αν ισχύει η σχετική πληροφορία που δημοσιεύτηκε στο facebook (και από ό,τι φαίνεται ισχύει) οι πιστώτριες τράπεζες πολτοποίησαν όλο το απόθεμα βιβλίων που είχαν στις αποθήκες τους οι εκδόσεις Γαβριηλίδη! Χωρίς να συνεννοηθούν με τους κληρονόμους του εκδότη, ούτε με τους συγγραφείς των βιβλίων. Χωρίς να τους περάσει καν από το μυαλό να τα διαθέσουν σε δημόσιες και σε σχολικές βιβλιοθήκες, να τα πουλήσουν έστω, να τα διασώσουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο. 

Προφανώς, ανάμεσα στα άλλα βιβλία πολτοποίησαν τον Πέτρο Μάρκαρη, τον Θοδωρή Καλλιφατίδη, τον Αργύρη Χιόνη, τη Σαπφώ, τον Σάμιουελ Μπέκετ, τον Σαρλ Μποντλέρ, τον Αρτούρ Ρεμπό και, ανάμεσά τους, τις εξαιρετικές μου φίλες Τέτη Παγκάλου και Ιωάννα Τόμπρα, το τελευταίο βιβλίο της οποίας τυπώθηκε μεν, αλλά δεν πρόλαβε να κυκλοφορήσει παρά μόνο σε ελάχιστα αντίτυπα, λόγω του αιφνίδιου θανάτου του Σάμη Γαβριηλίδη. 

Έκαψαν ποίηση, έκαψαν πεζογραφία, έκαψαν δοκίμια, έκαψαν τη μνήμη, την ευαισθησία και την τυπογραφία.  

Αλλά βιάζονταν, βλέπεις, οι τραπεζίτες να αδειάσουν το κτίριο, προφανώς για να το αξιοποιήσουν. Κατά τα άλλα, οι περισσότερες τράπεζες φροντίζουν για τον πολιτισμό μέσω των ιδρυμάτων που διαθέτουν…

Ο Διαμαντής Καράβολας 

Η φωτογραφια αυτή, που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, του προσφατως αποβιωσαντα εκδότη Σάμη Γαβριηλίδη, με αφορμή την πολτοποιηση του εκδοτικού του αποθέματος από τις τράπεζες, είναι απ το παλιό του χώρο στην Μαυρομιχάλη 18, που είχα την τιμή να τον διαδεχτω επί 10 χρονια ως βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Φαρφουλας.

Οι βιβλιοθήκες μπροστά, απ τις οποίες ποζάρει κ ήταν οι μόνες από μασίφ ξύλο που υπήρχαν σε όλα τα βιβλιοπωλεία του αθηναικου κεντρου, μου τις είχε αφήσει χαριστικά ο Σάμης, λόγω του ότι θα συνέχιζα μια παράδοση στο χώρο του βιβλίου, που είχε ξεκινήσει πριν απ αυτόν, απ τις εκδόσεις Δομος, στο συγκεκριμενο σημειο.

Τώρα, οι βιβλιοθήκες αυτές, έχουν μεταφερθεί στο νέο μου χώρο, στο βιβλιοπωλείο Nouveau, στην Πάτρα, γιατί αλλιώς, όταν ήρθε η ώρα μου να φυγω κ εγώ απ την Μαυρομιχαλη, θα κατέληγαν στα σκουπίδια...

Γιάννης Πολυχρονίου

ΘΑ ΗΤΑΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΜΕ ΠΟΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Ή ΠΟΙΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΠΟΛΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗ

Θα ήταν ενδιαφέρον να μάθουμε ποιά τράπεζα το έκανε, ήταν η Πειραιώς, που έχει το "Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς" (ΠΙΟΠ); Ήταν η Εθνική που έχει το "ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ" (ΜΙΕΤ)? Ήταν η ALPHA BANK για την οποία διαβάζω: "ALPHA BANK ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Για τη διάσωση και διάδοση του ελληνικού Πνεύματος, καθώς και για την προαγωγή του πολιτισμού, η Alpha Bank έχει ενεργό συμμετοχή στην πολιτιστική ζωή με την υποστήριξη ανάλογων δραστηριοτήτων. Επί σειρά ετών εκδηλώνει έμπρακτα το ενδιαφέρον της για την Τέχνη και τον Πολιτισμό όχι μόνο μέσω οικονομικής υποστηρίξεως ανάλογων γεγονότων, αλλά και μέσω των προγραμμάτων και των Συλλογών της". Ήταν η EUROBANK; που λέει "Προάγουμε τον πολιτισμό στην Ελλάδα. Ενισχύουμε τις προσπάθειες καλλιτεχνών να αναδείξουν μοναδικές μουσικές συνθέσεις που προάγουν το ήθος και την πνευματική καλλιέργεια. Πιστεύουμε ότι στη σημερινή συγκυρία οι ευκαιρίες για πνευματική καλλιέργεια πρέπει να ενθαρρύνονται ακόμη περισσότερο". Ήταν η ΑΤΤΙΚΗΣ;

 Με εξαίρεση την ΑΤΤΙΚΗΣ όλες οι άλλες έχουν ιδρύματα και/ή χορηγίες για τον πολιτισμό. Επίσης τα ιδρύματά τους διαθέτουν βιβλιοθήκες. Θα μπορούσαν να διαθέσουν το βιβλία αυτά σε χαμηλή τιμή, ακόμη και δωρεάν αφού κόπτονται για τον πολιτισμό. Το κέρδος από την πολτοποίηση μηδαμινό, η απώλεια για τον πολιτισμό τεράστια! Αλλά τι περιμένεις, όταν όλες οι τράπεζες έχουν αφελληνισθεί και έχουν περάσει σε ξένα χέρια!!!

Γιώργος- Ίκαρος Μπαμπασάκης, 

Το poems & crimes των εκδόσεων Γαβριηλίδη, συναντήσαμε ωραίους ανθρώπους, όπως την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη, ομότιμη καθηγήτρια φιλοσοφίας του Α.Π.Θ, τον διανοούμενο, συγγραφέα και ακτιβιστή Σάββα Μιχαήλ, βρεθήκαμε σε γόνιμες συζητήσεις μαζί τους, οργανώσαμε εκθέσεις με φίλους αδερφικούς - συνοδοιπόρους· περάσαμε αρκετά υπέροχα βράδια ακούγοντας για την ελληνική διανόηση στο Παρίσι, απολαμβάνοντας εξαιρετικές εικαστικές εκθέσεις, όπως το “Ολόκαυστον” του Γιώργου Λαζόγκα, συζητήσαμε με τον Σάμη Γαβριηλίδη, για τον Νικόλαο Κάλας, (που θαύμαζα ως επαναστάτη ποιητή και θεωρητικό της τέχνης), τον οποίο ο ίδιος είχε γνωρίσει από κοντά, λέγοντάς μου ιστορίες από τα τελευταία χρόνια της ζωής του, απολαύσαμε υπέροχες μουσικές στον όμορφο κήπο του, τα καλοκαιρινά Αθηναϊκά βράδια...ζήσαμε τις αναταραχές της ελληνικής κρίσης, τη πόλη να καίγεται, αλλά κυρίως διαβάσαμε και ζήσαμε δημιουργικές αξέχαστες στιγμές.... 

Λουζιτάνια Ροκεκδ. Γαβριηλίδη.

Εις τας Πάτρας Φαρφουλάς στο Βιβλιοπωλείο Nouveau (παραγγελίες με αγάπη)

 

      ´Ηρθαν ήρθαν! Γι αυτό με χάσατε. 
«Αναμνήσεις από τας Πάτρας» και όλα τα άλλα του Φαρφουλά /Βιβλιοπωλείου Nouveau- πάλαι ποτέ Εξαρχείων και νυν Πατρών
και συστήνω πάντα
λόγω αξίας και φιλίας 
και παντοτινής αγάπης.

Προστρέξετε

στο Βιβλιοπωλείο Nouveau

κι εκεί ο Νέων Πατρών Διαμαντής Καράβολας πηγή γνώσης κι έμπνευσης.

___________

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

flamis Βιβλιοπαρουσίαση: Jacques Mangeart, «Αναμνήσεις από τας Πάτρας (1828 – 1829), η δημιουργία μιας νέας πόλης»

Εκδόσεις ΦΑΡΦΟΥΛΑΣ, Βιβλιοπωλειο Nouveau
Καραϊσκάκη 146, 26221, Πάτρα, 
Τηλεφωνο 2610-276206

'Κοιμωμένη' του Νώντα Τσίγκα

Έλαβον έλαβον του αγαπητού μου Νώντα Τσίγκα,
Συγγραφέα, Ποιητή και Ιατρού και δραστήριου συνεργάτη της εξαιρετικά ενδιαφέρουσας Οδού της Καστοριάς και, πιο προσωπικά, εν Δραγούμη αδελφού μου και δια Φαρφουλά φίλου.

 

ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΠΟΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η κοιμωμένη 

Οτιδήποτε φέρνει στο φως ένα περιστατικό, ένα ανέκδοτο, έναν θρήνο, ένα παράπονο, έχει ανυπολόγιστη σημασία καθώς συμβάλλει σε μία ακένωτη δεξαμενή ανθρώπινης παρακαταθήκης που κάνει τη μνήμη να θέλει να παραμείνει ακμαία για να μην της διαφύγει τίποτε στον τελικό της απολογισμό. Κι επιπλέον συνιστά ένα πρώτο «υλικό» για έναν μυθιστοριογράφο που αυτή η ξένη μνήμη θα αποτελέσει μια ψηφίδα στην αφηγηματική του σύνθεση. Χάριτες στον γιατρό και συγγραφέα Νώντα Τσίγκα για τη γνωριμία μας με την «κοιμωμένη» του

Στον Γιάννη Πατσώνη

Τέλη της δεκαετίας του '50. Το 1955 ίσως. Αρχή του χειμώνα, αλλά μπορεί και στο ξεπροβόδισμά του, και μπορώ να το υποθέσω κάπως βάσιμα αυτό όχι μοναχά από το χοντρό φόρεμα της έφηβης που φαίνεται να έχει αποκοιμηθεί πάνω στο νταούλι, αλλά και γιατί το γλέντι γίνεται μέσα, στη «Λέσχη».

Μου προκαλούσε πάντοτε απορία αυτή η φωτογραφία τής, νεαρής τότε, θείας μου Αλεξάνδρας. Εχει γείρει πάνω στο δεξί της μπράτσο περνώντας το υπόλοιπο χέρι της πάνω από το κεφάλι σαν να πασχίζει να φυλαχτεί, να καλύψει το αφτί της ή και ν' αποφύγει το φως. Το άλλο της χέρι το χρησιμοποιεί επιτηδείως σαν αντιστήριγμα. Το πρόσωπό της μοιάζει ήρεμο, ατάραχο, παραδομένο... Δίπλα της ο νταουλτζής, σε ρόλο εποπτεύοντος, υπομειδιά. Πώς γίνεται, αναρωτιόμουν, να αποκοιμιέται κανείς έτσι και μάλιστα μπροστά σε τόσο κόσμο;

Είχα κάποτε υποθέσει πως ίσως να προσποιούνταν αυτόν τον ύπνο, επί τούτου - «για να τους χαλάσει το γλέντι» - εξαιτίας της ασυμμάζευτης, αξιολάτρευτης ωστόσο, αυθάδειας και ακατσωτιάς που την έδερνε από μικρή. Μου έχουν διηγηθεί πως ο τσιόρμανος αυτός είχε καταφέρει κάποτε να εκδιώξουν από έναν αρραβώνα, τον μπαρμπα-Αποστόλη «τον αγριάνθρωπο», έναν καθ' όλα φιλήσυχο και αγαθό γέροντα σε πείσμα του παρονόματος που του είχαν κολλήσει, επειδή ο καημένος άρχισε να βήχει κάπως πυκνά, προβάλλοντας σθεναρά την πεποίθησή της πως αυτός οπωσδήποτε θα πέθαινε από ώρα σε ώρα και θα τους χαλούσε τη μέρα.

Ο Νίκος Αδαμόπουλος ή Τσαφλιάνης, ο σπουδαίος κλαριντζής με καταγωγή από το Πωγώνι, που με την πενταμελή ορχήστρα του (δεύτερο κλαρίνο, κορνέτα, τρομπόνι, νταούλι) πλαισίωνε αποκλειστικά όλες τις μουσικές βραδιές στην περιοχή, ακόμα και τις παρελάσεις των εθνικών επετείων στο Αργος Ορεστικό, τον τόπο της κατοικίας του (αφού η Μεραρχία δεν διέθετε τότε ακόμα δική της μπάντα), υποθέτω θα παρακολουθούσε με απορία το απρόοπτο περιστατικό.

Θα είχε ίσως ξεκινήσει το γλέντι με τίποτα αργά επιτραπέζια, νυφιάτικα δρομικά και συγκαθιστά ηπειρώτικα, θα το γύριζε σε χαβάδια Πωγωνίσια, νουμπέτια και μπεράτια. Και θα κόρωνε αργότερα το γλέντι με γρήγορα συρτά και ανάμεσα κλέφτικα και αρβανίτικα τσάμικα. Και ξάφνου αυτό...

Ο μικρόσωμος, και μάλλον εύθραυστος, Τσαφλιάνης κατοικούσε στις παρυφές της κωμόπολης, πολύ κοντά στην πλατεία, σ' ένα χαμηλό και ταπεινό κατάλυμα. Ενα παράθυρο έβλεπε στον δρόμο και στο απέναντι Δημοτικό Σχολείο. Περνούσα συχνά τις χειμωνιάτικες μέρες από κει, τραβώντας, μέχρι να 'ρθει η ώρα για το σχολειό, να βρω ζεστασιά στο σπίτι συγγενών μου αντί να ξεπαγιάζω στην πλατεία όπου μας ξεφόρτωνε προτού ακόμα να φέξει, από τις εφτά, το λεωφορείο του ΚΤΕΛ.

Κάποτε, είχε χιονίσει αποβραδίς και μέχρι το πρωί πάγωσαν τα πάντα. Ζάχαρη τρίβονταν το χιόνι κάτω από τα βήματα των περαστικών και τα συχνογλιστρήματά τους ακούγονταν λες και περνούσαν καλιγωμένα άλογα. Περνώντας σιμά στο παράθυρο άκουσα το κλαρίνο του Τσαφλιάνη. Επαιζε ένα αργόσυρτο και πονεμένο κερατζίδικο που έμοιασε δώρο ανεκτίμητο εκείνη την παράξενη ώρα. Απόμεινα ν' ακούω τον κυματισμό, την πνοή που ελευθέρωνε εκείνο το μικρό στήθος, το στεγνό και σφιγμένο στόμα, τα λεπτά χείλη που αγκάλιαζαν το επιστόμιο του οργάνου σκορπίζοντάς τα στον κόσμο σαν θαύμα λεπτότητος, ανασαμού ποιητικού και αρμονίας. Εντυπώθηκε στον νου μου τόσο έντονα, ώστε αργότερα, όταν διάβασα τον «Πανδρολόγο» του Σκιαθίτη, σχεδόν ταύτισα τον θρυλικό κλαριντζή της Χρούπιστας Τσαφλιάνη με τον Φιλάρετον, τον «εξαίρετον βιολιτζήν» του διηγήματος, που καθώς γύριζε από τα γλέντια όπου τον εκαλούσαν να παίξει, όρθρου βαθέος, πήγαινε στο μαγαζί του - που «ήτο καφενείον, κουρείον, και βιολιτζίδικον» - ξυπνούσε τη μητέρα του «διά ν' ανάψη φωτιάν και του ψήση καφέ», έπιανε το βιολί και άρχιζε να παίζει «καθ'

εαυτόν, διά να ευχαριστήσει τον ίδιον εαυτόν του, ένα ήχον περιπαθή, εν μέλος, εν άσμα, το οποίον μάτην θα εξήντλουν τα σβάντσικά των πας γαμβρός, και πας σύντεκνος, και όλ' οι καλεσμένοι, διά να καταφέρουν τον Φιλάρετον να το επιτύχει να τους το πει...».

(…) Δεν επρόκειτο εδώ περί χορδίσματος βιολίου ή παντός οργάνου απλώς· επρόκειτο περί χορδίσματος ανθρώπου, το οποίον είναι όλως διάφορον πράγμα.

Οταν επέστρεψαν οι χωριανοί μας, μετανάστες του πρώτου μεγάλου κύματος της φυγής στην Αμερική, έχτισαν στην πλατεία τη δική τους «Λέσχη», για να μην αναγκάζονται να βολοδέρνουν στα βρώμικα παραπήγματα που λειτουργούσαν τότε ως καφενεία. Είχαν φέρει και γραμμόφωνο από τα ξένα και δύο μπιλιάρδα με παχιά πράσινη τσόχα που τα έστησαν στο εντευκτήριό τους. Κομψευάμενοι όλοι τους με ακριβά κοστούμια, τριζάτα σκαρπίνια, παναμάδες ή ρεμπουμπλίκια, αναλόγως καιρού. Αργότερα, όταν δεν ήταν πια σε θέση να συντηρούν τη λειτουργία της «Λέσχης», έκριναν φρόνιμο να την νοικιάσουν σ' έναν καφετζή...

Αποφάσισα να ρωτήσω κάποτε τη θεία μου να μου πει τι θυμόταν για το βράδυ εκείνο. «Ολα πήγαιναν καλά», μου είπε, «μέχρι τη ώρα που ο Τσαφλιάνης το γύρισε από το Χαλασιά σ' ένα Σκάρο κι ύστερα στη γρήγορη Λόντζια. Τότε άρχισαν να πέφτουν σοβάδια και να τρέμουν τρελά τα πατώματα...».

Μετά τον μεγάλο σεισμό του 1995 στη περιοχή του Βοΐου, το κλιμάκιο των μηχανικών που έλεγξε την καταλληλότητα της «Λέσχης» βρήκε στο υπόγειο του κτιρίου, εκτός από τα δυο παρατημένα μπιλιάρδα με τις ποντικοφαγωμένες πια τσόχες τους, ένα σωρό μαδέρια και γρεντιές που στήριζαν με κάθε δυνατό τρόπο το πάτωμα. Αλλα, προφανώς εφεδρικά, ήταν αραδιασμένα κατά γης, μαζί μ' ένα σωρό από σφήνες και τάκους. «Το υπόγειο θύμιζε», είπαν, «κανονική στοά ορυχείου...».

Εκείνο το βράδυ ο καφετζής, μόλις αντιλήφθηκε το επείγον του πράγματος, έκανε νόημα στα όργανα να πάψουν κι έστειλε την Αλεξάνδρα «να πιάσει στασίδι» εκεί που τη συνέλαβε ο φακός. Ο ίδιος, μαζί μ' έναν ταγματάρχη του Μηχανικού, κατέβηκε στο υπόγειο για τις αναγκαίες υποστυλώσεις. Το γλέντι λίγο μετά συνεχίστηκε κανονικά με τη Λόντζια. Η Αλεξάνδρα έσυρε πρώτη τον χορό.

Κορίτσια γρηγορείτε! Έχουμε επέτειο σήμερα.

Σα σήμερα, 30 Νοεμβρίου 1925 ο δικτάτορας Θεόδωρος Πάγκαλος απαγόρευσε στις γυναίκες να φορούν κοντές φούστες (άνω των 30 πόντων από το έδαφος) με συνέπεια γελοιογραφίες, τραγούδια και το θέαμα ένστολων να μετρούν φούστες γυναικών στους δρόμους.

Στο μεσοπόλεμο άλλαζαν πολλά. Αφού, μετά τις τεράστιες ανθρώπινες απώλειες του Α Παγκόσμιου Πολέμου, οι γυναίκες είχαν βγει να δουλέψουν κι είχαν για πρώτη φορά δικά τους χρήματα, άρχισαν να γίνονται ορατές οι αλλαγές, πρώτοι καρποί του σπόρου που είχαν φυτέψει με διωγμούς οι σουφραζέτες.

Οι κοντές φούστες και τα κομμένα μαλλιά έγιναν σύμβολα απελευθέρωσης. 'Ο,τι ξεκίνησε για λόγους πρακτικούς αφού, (ιδίως τότε δίχως ηλεκτρικές μικροσυσκευές και συχνά με κοινό μπάνιο) δεν ήταν εφικτό να διατηρήσει μια εργαζόμενη κοπέλα τα περίπλοκα χτενίσματα που απαιτούν τα μακριά μαλλιά και τα φορέματα με ουρά, με τις απαγορεύσεις έγινε μόδα που την ακολούθησαν και όσες δεν έβγαιναν για να εργαστούν.

Σήμερα, έναν αιώνα μετά μάς φαίνεται γελοία η απαγόρευση αλλά μην ξεχνιόμαστε, ζει και βασιλεύει η πεποίθηση των ανδρών ότι έχουν δικαίωμα να υπαγορεύουν στις γυναίκες τι να φορέσουν.

Είτε είναι που καθένας νομίζει πως δικαιούται να έχει άποψη για το αν θα φορέσουμε μαντίλα ή μπούρκα, είτε είναι το παλιό-καλό 'τι φορούσες;' προς την κακοποιημένη, είτε τα σχόλια για το ντύσιμο κι όχι το λόγο γυναικών πολιτικών, ακόμα κυκλοφορεί η μεζούρα που μετρά την κοσμιότητα της αμφίεσής μας.

Ακόμα δε νικήσαμε. Γι' αυτό, κορίτσια γρηγορείτε!

Φέρνω
το γνωστό άσμα του Μητσάκη και την εξαιρετική 'Βαλεντίνα' (με τη Μαρίκα Νίνου),
φέρνω φωτογραφίες της εποχής
και άλλα από τη συλλογή μου που δείχνουν την επιμονή των ανδρών να κρίνουν τα ήθη μας από την αμφίεσή μας π.χ. :
φινετσάτο αστειάκι με εικόνες κοπέλας 'πριν τον φάει' και 'μετά / αφίσα υπέρ μαντίλας όπου η γυναίκα παρομοιάζεται με γλειφιτζούρι  το τυλιγμένο καθαρό ενώ το ατύλιχτο  έχει μαζέψει μύγες/ την υστερία κατά μπούρκας και μπουρκίνι όταν είδαμε εικόνες απόλυτου παραλογισμού: ένστολους άνδρες, στο όνομα της Ελευθερίας,  να υποχρεώνουν γυναίκες να γδυθούν δημοσίως/  ΤΟ ΒΗΜΑ: άρθρο για τις γυναίκες βουλευτές και το έργο τους γίνεται εξώφυλλο με εικόνα μόνο πόδια σε γόβα και σκιστή φούστα. (Καταλάβαμε.)/
και, 
επειδή εδώ πάντα μιλάμε και για βιβλία, εξώφυλλο (και film) του La Garçonne του Victor Margueritte, μυθιστορήματος που σόκαρε διότι παρουσίασε το νέο τύπο γυναίκας, απελευθερωμένης σεξουαλικά με κοντά μαλλιά και κοντές φούστες. Η Γκαρσόν έγινε ταινία που απαγορεύτηκε το 1923 και ξαναέγινε το 1936, το 1957 και ξανά το 1988 για την τηλεόραση.  Αντίστοιχο της εποχής και επίσης λεσβιακής κλίσης έχουμε και στα ελληνικά το πολύ σημαντικό ξεχωριστό αυτοβιογραφικό της Ντόρας Ρωζέττι (το οποίο συστήνω).

Κατίνα (ή Χριστίνα) Βογιατζή, 22 ετών, συνελήφθη γι αυτή την κοντή φούστα (πού να βλεπε ο Πάγκαλος το μίνι).

Υστερία κατά μπούρκας στη Γαλλία. 

Αστυνομικοί, υποχρεώνουν γυναίκες να γδυθούν δημοσίως, 

στο όνομα της Ελευθερίας.

--> Προσθέτω

το σχόλιο του Φαρφουλά (του αγαπημένου φίλου εκδότη Διαμαντή Καράβολα) που μου θυμίζει το απολαυστικό βιβλίο του Βουτυρά 'Μέσα στην Κόλαση' (το οποίο έχω έχω παρουσιάσει στο περιοδικό Info) και μου δίνει απόσπασμα:

 

—Να τι τρέχει. Αυτός που τρώει ξύλο είναι ο Καλυβίτης, αρχιαστυνόμος, που μια φορά κι έναν καιρό είχε βγάλει μια διαταγή για τα κοντά φου­στάνια πως πρέπει να τα μακρύνουν, γιατί και γιατί... 
—Μα καλά, τι έφταιγε αυτός, ο άλλος έφταιγε! 
—Ο άλλος έχει πάρει την τιμωρία του, κι έπρεπε κι αυτός να πάρει το μερτικό του... 
Τώρα θυμήθηκε ο Βαρδούλης, πώς ο αρχιαστυνόμος είχε γράψει: Διατάσσομεν! Αυτό του ’χε κάνει κακό τότε του Βαρδούλη, άλλα και τώρα που το θυμήθηκε, πάλι ξαγριώθηκε...
—Για πάμε να δω από κοντά το ξυλοφόρτωμα! Δημοκρατία είχαν τότε και όλο Διατάσσομεν ήταν γεμάτη, που μύριζε τσαρισμό!
Πλησίασαν. Αλλ’ ο άνθρωπος ήταν ακίνητος... Οι γυναίκες όμως χτυπούσαν, χτυπούσαν...
Να όμως, ξαφνικά βλέπει ο Βαρδύλης μια μορφή γνωστή του, πολύ γνωστή και αγαπητή.
—Βρε η γυναίκα μου, είπε στο Διάβολο. 
Θέλησε να της μιλήσει, αλλ’ αυτή του είπε θυμωμένη:

—Δε μου λες, τι θέλεις εσύ μέσ’ στις γυναίκες; Δεν πας να φύγεις απ’ εδώ!...

Ο Βουτυράς στην αναρχική σάτιρά του "Μέσα στην Κόλαση" (1927) βάζει τον Καλυβίτη, που ήταν ο αρχιαστυνόμος του Πάγκαλου και υπεύθυνος για την τήρηση του μέτρου, στην κόλαση, και έναν όχλο γυναικών, μαζί και τη γυναίκα του, να τον ξυλοφορτώνουν ως τιμωρία για το επι γης έργο του! Και μιας και ανέφερα τον Βουτυρά να θυμίσω επίσης ότι ήταν ο πρώτος που έγραψε διήγημα με θέμα τον λεσβιακό έρωτα, το "΄Οταν σκάνε τα λουλούδια" που ενανεκδόθηκε πριν μερικά χρόνια αυτοτελώς από τον "Πολύχρωμο Πλανήτη" με εισαγωγή της Χριστίνας Ντουνιά και του Βάσια Τσοκόπουλου.

__________________________________________________